Kabilar DANI: Al’ummar Da Al’adar Yanke Yatsu Ta Zama Hanya Daya Tilo Da Ke Da Nasaba Da Aure, Saki Da Mutuwa

Daga Wakilinmu

Kabilar Dani, na daga cikin tsoffin al’ummomin da ke zaune a yankunan tsaunukan tsakiyar Papua, a gabashin Indonesia, musamman a Baliem Valley (Balim Valley) da wasu yankunan tsaunukan Papua Highlands

Al’ummar Dani sun shahara wajen irin salon rayuwarsu, al’adunsu da wasu tsoffin bukukuwa da tsarin zamantakewa da suka bambanta da na sauran al’ummomin duniya.

Wasu daga cikin al’adun da aka danganta da Dani sun jawo hankalin masu bincike da masu yawon buɗe ido, musamman yadda suke kallon iyali, aure, mutuwa da zaman tare sai dai a zamanin nan sun sabunta wasu tsoffin al’adu.

Akwai wata tsohuwar al’ada da aka danganta da mutanen Dani, waɗanda ke zaune a yankunan tsaunukan Papua, Indonesia. Al’adar ta jawo hankalin duniya saboda yadda ake danganta ta da bakin ciki, soyayya, aure da mutuwa.

A wasu ruwayoyin daga masu bada tarihi, an bayyana cewa wasu daga cikin mutanen Dani sun taɓa aiwatar da yanke wani ɓangare na yatsu a matsayin alamar nuna tsananin baƙin ciki bayan rasuwar wani masoyi. A wurinsu, ciwo na jiki yana iya zama wata hanya ta bayyana irin girman ciwon zuciya.

Haka kuma, Al’adar ta shahara musamman a lokacin aure, namiji na yanke yatsan hannunsa na dama ya gabatar wa amarya a matsayin wata alama ta sadaukarwa. Idan kuma aka samu rabuwar aure, ana danganta wasu ruwayoyi da yanke ƙarin yatsu.

Mafi ɗaukar hankali shi ne yadda aka ce idan mijin mace ya rasu, matar na iya yanke yatsunta a matsayin alamar makoki da amincinta ga mijin da ya mutu. Wannan al’ada, idan aka yi ta, tana nufin cewa ba za ta manta da mamacin ba kuma za ta ɗauki raɗaɗin rasuwarsa a matsayin wani ɓangare na rayuwarta.

A fahimtar masu nazarin wannan al’ada, yanke yatsa ba kawai batun ciwo ba ne; yana iya wakiltar ƙauna, rashin masoyi, biyayya da tunawa. Mutum yana nuna cewa yana shirye ya jure wahala domin girmama wanda ya rasa.

A yau, irin wannan al’ada ta ragu sosai kuma an daina ƙarfafa ta saboda illar da take iya haifarwa ga lafiyar mutum. Amma tarihinta ya ci gaba da zama abin nazari kan yadda al’ummomi daban-daban ke bayyana baƙin ciki da soyayya ta hanyoyi mabambanta.

Don haka, yayin da wasu ke kuka, wasu suna yin addu’a, wasu kuma suna tunawa da mamatan su cikin shiru, tarihin Dani yana nuna mana cewa baƙin ciki yana da harsuna daban-daban a duniya. Amma tambayar ita ce: A al’ummar ku, wace irin al’ada ake yi domin nuna makoki da tunawa da mamaci?

#Alfijir Labarai

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *